Üçevler Mah, Nilüfer Ticaret Merkezi, 63. Sk. No:1, Nilüfer / Bursa
tren

GÜNEŞ ENERJİSİ İLE LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ

971
  1. YASAL MEVZUAT
  • Güneş enerjisiyle elektrik üretimi hususunda 3 temel mevzuat bulunmaktadır: 10.05.2005 tarihli ve 5336 Sayılı “Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun”; 12.05.2019 tarihli “Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği” ve 18.01.2018 tarihli “Elektrik Piyasasında Tüketim Tesisi ile Ayni Ölçüm Noktasından Bağlı ve Güneş Enerjisine Dayalı Üretim Tesisleri için Lisanssız Üretim Başvurularına ve İhtiyaç Fazlası Enerjisinin Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar”.
  • Söz konusu mevzuatlar bir bütün halinde incelendiğinde şu hususlar ve yorumlar ortaya çıkmaktadır:

 

Lisanssız Elektrik Üretimi:

  • Elektrik Piyasasında Lisansız Elektrik Üretimi Yönetmeliği kapsamında trafokapasitesinin müsait olduğu durumlarda5Megawatt’a (5000 kilowatt) kadar bir güneş enerjisi gücü gerçek ve tüzel kişiler tarafından lisanssız bir şekilde kurulabilmektedir.
  • Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalıolarak kurulacak elektrik üretimtesislerinden üretilen elektriğin ihtiyaçfazlası kısmı, üretim tesisinin kurulduğu bölgede görevli tedarik şirketi aracılığıyla Yenilenebilir Enerji Kaynakları (YEK)Destekleme Mekanizması kapsamındadeğerlendirilmekte; ve üretim/tüketim miktarları arasındaki fark mahsuplaştırılmaktadır. (Güneş kaynaklı tesisler için kw/h başına yaklaşık 40 kuruş destek sunulmaktadır)
  • Ayrıca, aynı bağlantı noktasına bağlanan veya elektrik enerjisi tüketimleri tek bir ortak sayaç ile ölçülebilen bir veya birden fazla gerçek ve/veya tüzel kişi, uhdesindeki/uhdelerindeki tesislerde tüketilen elektrik enerjisi için tüketimlerini birleştirerek “Lisanssız Elektrik Üretimi Yönetmeliği” kapsamında üretim tesisi ya da tesisleri kurabilmektedir. Tüketim birleştirmeye katılan kişilerin her birinin ayrı ayrı tüketim tesisi ya da tesislerinin olması gerekir. Burada dikkat edilmesi gereken tüketim birleştirme yapan gerçek/tüzel kişi abonelerin aynı tür abone olması zorunluluğudur (mesken, ticari, sanayi vb.) Tüketimini birleştiren gerçek ve/veya tüzel kişiler, anılan yönetmelik hükümlerinden yararlanmak amacıyla aralarından bir kişiyi vekâlet sözleşmesiyle tam ve sınırsız olarak yetkilendirmekte; yönetmelik hükümlerinin uygulanması amacıyla yapılacak iş ve işlemler, yetkilendirilen kişi nam ve hesabına yapılmaktadır.
  • Bu yönetmeliğin uygulanması amacıyla, tüketimini birleştiren gerçek ve/veya tüzel kişilerin tüketim tesislerinde tüketilen elektrik enerjisi aralarından yetkilendirecekleri kişinin elektrik enerjisi tüketimi ve bu Yönetmelik kapsamında kurulacak üretim tesisinde ya da tesislerinde üretilecek elektrik enerjisi aralarından yetkilendirecekleri kişinin elektrik enerjisi üretimi sayılmaktadır. Görevli tedarik şirketi ile ilgili şebeke işletmecisi iş ve işlemlerinde yetkilendirilmiş kişiyi muhatap almaktadır.

 

  1. Çatı/Cephe Tipi Lisanssız Elektrik Üretimi:
  • Enerji teknolojisinde yaşanan gelişmelere paralel olarak, daha hızlı ve pratik bir şekilde gerçek ve tüzel kişi olarak tüketiciler tarafından 10 kw’a kadar olan cephe(çatı) uygulamalı üretim tesislerinde lisanssız güneş enerjili elektrik üretimi yapılmasının da önü açılmıştır. Söz konusu hususları düzenleyen mevzuat şudur: “Elektrik Piyasasında Tüketim Tesisi ile Ayni Ölçüm Noktasından Bağlı ve Güneş Enerjisine Dayalı Üretim Tesisleri için Lisanssız Üretim Başvurularına ve İhtiyaç Fazlası Enerjisinin Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar
  • Mevzuat kapsamında güneş enerjili lisanssız elektrik üretimi yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler 10 kw’a kadar üretim tesisi kurmaya hak kazanmıştır.
  • Öte yandan, üretim yapmak isteyen kişilerin kurabilecekleri tesisinin (çatı sistemlerinin) üst limiti sözleşme gücü ile sınırlıdır. Yani başka bir ifadeyle her bir tüketicinin faturasında belirtilen, “sözleşme gücü” kadar güneş enerjili tesis (çatı sistemi) kurulabilmektedir.Yanibölgedeki elektrik dağıtım firması ile yapılansözleşmede maksimum güçne ise ancak o kadarlık bir güç için güneş enerjili çatı sistemi başvurusu yapılabilmektedir.
  • Bağlantı gücü:Bir kullanım yerinin elektrik projesinde belirtilen kurulu gücün, kullanma faktörü ile çarpılması suretiyle hesaplanan güç miktarını ifade etmektedir.Başka bir ifadeyle bağlantı/sözleşme gücü saatte 5kw’dan az olmamak üzere, evde bulunan elektrikli aletlerin toplam gücüne göre belirlenmektedir.
  • Somut örnek vermek gerekirse, mevzu saatte 5kw’lık bir bağlantı gücüne sahip meskende yöresel özellikler ve kullanılan araçlar dikkate alınarak saatte maksimum 5 kw’lık bir tüketim yapılacağı hesap edilmekte; sözleşme bu şekilde oluşturulmaktadır.
  • Halihazırdaki mevzuat kapsamında, çatı tipi güneş enerjisi sitemleri kurmak için sözleşme gücü kadar izin verilmektedir. Bu kapsamda tüketim tesislerinde(meskenlerde) kullanılan elektriğin güneş enerjisine çevrilmesi hususunda “sözleşme gücü” kavramı önem kazanmaktadır.
  • Elektrik dağıtım şirketleri ile tüketiciler arasında yapılan elektrik aboneliği sözleşmelerinde, meskenlere ortalama 5 kw’lık bir sözleşme gücü tanınmaktadır. Öte yandan fiiliyatta meskenlerde ise bu rakamın altında tüketim gerçekleşmektedir. Ortalama bir dairenin aktif kullanım saatleri içerisine (09:00-24:00) arasında 15 saatlik bir dilimde toplam tüketimi 7-10kw arasındadır. Bunun anlamı ise saatte 0,6 kw’lık bir tüketim yapıldığıdır.
  • Bu kapsamda, mevcut yönetmelikler ve mevzuat uyarınca, sözleşme gücü kadar güneş enerjili sistem kurulmasının önü açıktır. Yani, meskenlerde yaşayan son tüketici olarak vatandaşlar, istedikleri takdirde sözleşme güçleri kadar (fiiliyatta 5kw) çatı sistemi kurabilmekte; ürettikleri elektriği şebekeye gönderebilmekte, şebekeye gönderilen elektrik ve tüketilen elektrik arasında hesaplama ile mahsuplaşma yapılabilmektedir.

ENERJİ KOOPERATİFLERİ

Lisanssız elektrik üretimi konusunda yaşanan gelişmelerden bir tanesi de Enerji Kooperatiflerine ilişkindir. Enerji Kooperatifleri vasıtasıyla tüketimlerini birleştiren elektrik aboneleri, ortak bir şekilde arazi tipi lisanssız elektrik üretimi yapabilmekte; üretim fazlalarını satabilmekte ve gelir elde edebilmektedir.

Enerji Kooperatiflerine ilişkin mevzuatta şunlar yer almaktadır:

  1. 2 Temmuz 2018 tarihli “Kooperatiflerin Kuruluş ve Anasözleşme Değişiklik İşlemleri İle Kurucu Ortak Sayıları Ve Çalışma Bölgelerinin Belirlenmesi Hakkında Tebliğ” kapsamında “yenilenebilir enerji kooperatifleri, aynı dağıtım bölgesi ve aynı tarife grubunda yer alan elektrik tüketim aboneleri tarafından kurulabilmektedir.”
  1. Yenilenebilir Enerji Üretim Kooperatifleri:
    • Tüketim birleştirme yoluyla,
    • Aynı dağıtım bölgesi içinde,
    • Ortak bağlantı noktası içerisinde bulunması,
    • Aynı tür abone tarafından kurularak ve ortak sayısı ile paralel olarak,
    • Azami 5.000 kW (5 MW)’ya kadar elektrik üretimi yapabilecektir.
  1. Lisanssız Elektrik Üretimi Yönetmeliği’nde de enerji kooperatiflerine ilişkin hükümler bulunmaktadır. Yönetmeliğin 29. maddesinin 11. fıkrasında “24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu kapsamında kurulan yenilenebilir enerji üretim kooperatifleri vasıtasıyla kurulan üretim tesislerinde kooperatif tüzel kişisi üçüncü fıkra kapsamında tüketim tesisi olmaksızın yetkilendirilebilir.” ifadesi yer almaktadır. Yine yönetmeliğin 3. fıkrasında ise “Tüketimini birleştiren gerçek ve/veya tüzel kişiler, bu Yönetmelik hükümlerinden yararlanmak amacıyla aralarından bir kişiyi ilgili şebeke işletmecisine sunacakları vekaletname ile yetkilendirir.” ifadesi vardır. Bu maddelerden açık bir şekilde kooperatifler marifetiyle tüketim birleştirme yapılabileceği ortaya çıkmaktadır.

Söz konusu düzenlemeler kapsamında vatandaşlarımız bir araya gelerek tüketim birleştirmesi yapabilmekte; bu doğrultuda enerji kooperatifleri kurabilmekte; bu kooperatifler marifetiyle ise lisanssız bir şekilde elektrik üretimi yapabilmektedir. Nitekim bu tarz uygulamalar bazı illerimizde(Afyon,Konya) pilot uygulama olarak hayata geçirilmiştir.

Enerji kooperatifleri marifetiyle arazi üzeri sistemler kuran vatandaşlar, üretim fazlalarını şebekeye gönderebilmekte; yaptıkları satışa yönelik kooperatif eliyle fatura düzenleyebilmekte; bunun karşılığında ise dağıtım şirketinden ücret tahsili yapabilmektedir. Elde edilen gelir ise, enerji kooperatiflerine üye vatandaşlar arasında yıl sonunda bölüşüme konu olmaktadır.

 

Ürün ve Hizmetlerimiz Hakkında Daha Fazla Bilgi Almak İçin Bizi Arayabilirsiniz:
Call Now Button
Open chat
1
Merhaba...
Size Nasıl Yardımcı Olabiliriz ?